ديك الجنّ ابو محمّد عبد السّلام بن رغيان بن عبد السّلام بن حبيب كلبى ، شاعر شيعى كه به سال 161 ه . ق . در « سلميّه « 1 » » به دنيا آمد . در وجه تسميه‌ى او به ديك الجن ( خروس جن يا اجنّه ) اختلاف نظر است . برخى مثل ثعالبى گفته‌اند : « شايد بدان‌جهت بوده كه لفظ « ديك الجن » را در شعر خويش آورده و از آن پس بدان نام او را خوانده‌اند . « 2 » » مصحّحين ديوان او گفته‌اند : « از آنجا كه او با قصيده‌اى خروس عمير بن جعفر را كه به مناسبت مهمانى ذبح شده بود ، رثا گفت از آن پس بدان نام مشهور شد . « 3 » » زركلى رنگ سبز چشمان او را دليل خواندن او به اين نام مىداند « 4 » . بهرحال ديك الجن در شاعرى قريحه‌اى سرشار داشت ، به حدّى كه ابو تمّام طائى تحت تأثير او بود ، و به گفته‌ى ابن رشيق : « در مسايل شعرى از ديك الجن شاعر شام در امثال سود بسيارى برده و از او پيروى كرده است و حتى بعضى مضامين را از او گرفته است « 5 » . » ديك الجن به خاندان پيامبر ( ص ) عشق مىورزيد و قصايد بسيارى در مدح و رثاى آنان سرود . بيشتر مورّخان او را داراى گرايشات شعوبيگرى دانسته‌اند . برخى از قصايد او در مدح و يا رثاى اهل بيت پيامبر ( ع ) بسيار مشهور است . او در رثاى امام حسين ( ع ) چندين قصيده دارد . سرانجام او در سن 74 يا 75 سالگى در سال 235 يا 236 هجرى در شهر « حمص » از دنيا رفت . « 6 » - * - 1 - يا عين لا للغضا و لا الكتب * بكا الرّزايا سوى بكا الطّرب 2 - جودي و جدي بملأ جفنك ثمّ * احتفلى بالدّموع و انسكبى 3 - يا عين في كربلا مقابر قد * تركن قلبي مقابر الكرب 4 - مقابر تحتها منابر من * علم و حلم و منظر عجب 5 - من البهاليل آل فاطمة * اهل المعالي السادة النجب 6 - كم شرقت منهم السيوف و كم * روّيت الارض من دم سرب 7 - نفسى فداء لكم و من لكم * نفسي و امي و اسرتي و ابى « 7 » 1 - 4 - اى چشم با توجه به علم و حلمى كه در كربلا مدفون شده است ، طورى گريه كن كه بتوانى حقّ آن را ادا كنى و تا مىتوانى اشكها را جارى كن ! زيرا در كربلا قبرهايى است كه به ياد آن قبور ، قبرهايى از درد و محنت در قلب من حفر مىشود . 5 - از ريسمان الهى ( خاندان فاطمه ( س ) ) انسانهاى بسيار با كرامت و بزرگوارى آمدند ،

--> ( 1 ) - نزديك شهر حماة . ( 2 ) - ثمار القلوب فى المضاف و المنسوب ؛ ص 69 . ( 3 ) - مقدمه‌ى ديوان ديك الجن . ( 4 ) - الاعلام زركلى ؛ ج 4 ، ص 5 . ( 5 ) - العمدة الطالب ؛ ج 2 ، ص 119 . ( 6 ) - اعيان الشيعه ؛ ج 8 ، ص 12 . ( 7 ) - ادب الطف ؛ ج 1 ، ص 284 .